11 - 1 . اهميّت اين دو حكمران سلجوقى از چشم‌انداز اين بحث ، به همنشينى آنها با سهروردى بازمىگردد . مىدانيم كه ملك ظاهر ايوبى در حلب شيخ اشراق را چنان كه شايستهء أو بوده مىنواخته واين بر علماى ظاهري ( : حنبلي ) حلب سخت گران مىآمده ؛ به ويژه كه أو در مناظره با آنها تصريح مىكرده « به عقايد حكماء وتصويب آنها » و « تزييف آراى مخالف حكماء » را وجه همّت خود قرار داده بوده است « 1 » . 12 - 1 . دفاع از حكماء ! آن هم در حالي كه فضاى فرهنگى جهان اسلام در سدهء ششم هجرى ، به طور كلّى نسبت به فلاسفه نظر خوشى نداشته است ؛ چنان كه در آثار كلامي ، عرفانى وحتّى تاريخي اين عصر ، فلسفه « جهل وبلائي افتاده به جان اسلام » وفلاسفه « أحمق وگمراه ومخنّث » خوانده شده ومطالعهء آثار فلسفي « جرم محض » دانسته مىشده است . « 2 »

--> ( 1 ) . شهرزورى ، نزهة الأرواح ، ترجمهء تبريزى ، پيشين ، صص 460 ، 462 . ( 2 ) . أبو القاسم احمد سمعانى ، روح الأرواح في شرح أسماء الملك الفتّاح ، به كوشش نجيب مايل هروى ، تهران ، 1368 ش ، صص 527 - 528 ؛ ابن جوزي ، تلبيس إبليس ، به كوشش مسعد عبد الحميد السعدنى ومحمّد فارس ، بيروت ، 1418 ق ، صص 61 - 66 ؛ همو ، همان ، ترجمهء على رضا ذكاوتى قراگزلو ، تهران ، 1368 ش ، صص 36 - 40 ؛ شهاب الدّين عمر سهروردى ، رشف النصائح الايمانية وكشف فضايح اليونانية ، ترجمهء معلّم يزدى ، به كوشش نجيب مايل هروى ، تهران ، 1365 ش ، صص 82 - 83 ، 119 ، 377 ؛ أفضل الدّين عمر بن علي بن غيلان ، حدوث العالم ، به كوشش مهدى محقّق ، تهران ، 1377 ش ، صص 8 ، 11 - 13 ، 41 ، 61 ؛ نجم الدين أبو الرجاء قمى ، تاريخ الوزراء ، به كوشش محمّد تقى دانش‌پژوه ، تهران ، 1363 ش ، صص 86 - 87 .